LEMBRANZA E PARADIGMA

Onte estiven no acto que organizou EU en Esteiro en homenaxe ó asasinado José Couso. Alí mesmo rememorei que aínda que nacín, e vivín a miña primeira infancia, na portuaria rúa do Socorro, suceso derivado tanto de ser neto de home de mar –de mares: Mugardos, A Habana, Bouzas, Ferrol– como das carencias –cartilla de racionamento incluída– deses tristes tempos, o final da infancia e a adolescencia vivino na rúa Magdalena, ó carón de dous cines, o Capitol e o Callao, desgraciadamente hai ben anos desaparecidos de todo, que marcaron moito a miña formación. Incluída a sentimental. Desa zona final do barrio da Magdalena, a comprendida entre as prazas de Armas e a de España –tocando un chisco con Esteiro (xoguei no Ánimas)– é, loxicamente, da que teño máis recordos, a que, desde a distancia temporal, mellor coñezo. Aínda que coas desfeitas e planificacións urbanísticas de todo tipo que se fixeron desde aquela non a recoñeza ninguén. ¿A quen se lle puido ocorrer suprimir a circulación neses tramos da rúa oficialmente chamada Canalejas na miña mocidade? Hoxe non andan por alí nin os gatos máis famentos. E algo parecido, aínda que en menor medida –se cadra polo mesmo motivo circulatorio– lle sucede ás rúas Real, Galiano ou María, esta última cun aspecto bastante deplorable. Hai cincuenta anos a vida bulía nesa zona. E un cativo coma min, mandado ou por iniciativa propia, cando había un carto que gastar, mercaba nos establecementos de todo tipo que había ó redor. A inmensa maioría desapareceron. Un deles –¿onde vai?– a papelería Luma, sita onde hoxe está o noso Diario e ó carón dunha tenda de comestibles na que hoxe hai unha empresa de xogo. O progreso. A tenda de comestibles á que eu fun mercar tantas veces aceite tirado por aqueles émbolos e outros moitos dos escasos produtos que circulaban era da familia Pena. “Vete a la Pena y traes...”. Lucho Sanesteban –toda a vida dedicada ó Racing–, que vivía enfrente, era familiar político. E a papelería, á que ía mercar por necesidades escolares, era dos Permuy. Vía familiar –porque meu pai era sobriño político do maestro Mauricio Farto (fillo), o da orquesta Bellas-Farto– asistín nalgunha ocasión ós ensaios dun grupo que nesa altura tivo o seu aquel: “Los Platinos”. Alí estaban, entre outros, Antonio “Karuso” ou o, non hai moito, desgraciadamente falecido, Manolo Victoria, cos que teño departido innúmeras veces anos despois. Eran a versión ferrolán daqueles “5 Latinos” arxentinos que tiñan como voz feminina Estela Raval. “Siempre, quiéreme siempre,/tanto como yo a tí./ Nunca, nunca me olvides,/ quiéreme siempre,/ dame tu amor...”. Á nosa magnífica intérprete ferrolá desta e doutras inolvidables cancións vina unhas cantas veces ensaiando na casa da miña tía avoa Viruca Silva. E, se a memoria non falla, no comercio da súa familia da rúa Galiano. Cando hai dez anos –cúmprense mañá– os señores da guerra decidiron matar o que se movese, morreu nun vil acto de desprezo pola vida de quen for –¡caia quen caia!– José Couso, souben da súa vinculación directísima con aquela xente á que lle ía mercar aquelas cousas que precisaba para a miña modesta e pequena vida. E, a maiores, que era fillo daquela muller dos Permuy que nos alegrara a vida cantando, en vivo e en directo, cousas como “quiéreme siempre”. Pasaron dez anos e todo apunta a que o actual goberno español –como os anteriores, do PP e do PSOE– vai seguir sen mover un dedo para esixirlle ó goberno ianqui que, como mínimo, recoñeza que asasina indiscriminadamente en situacións como a vivida Bagdad. Dinnos, con insistencia, que vivimos no mellor dos mundos posibles. Nin o creo, nin o penso. Se din que hai liberdade, alguén, libremente, terá que dar conta dos acontecementos. Se fas iso molestando, alá vas e nós a seguir co negocio. Que é do que se trata. Estase destruíndo –e semella que a case ninguén parece importarlle– o que se tardou séculos en construír. Incluídas as vidas de todos nós.