Letras Galegas | “Indiana” en galego
Vicente Araguas: "Á beira do progreso da historia, George Sand, que nesta novela aparece por vez primeira con este seudónimo, introduce toda caste de descricións"
A literatura en galego precisa, tamén, de obras “clásicas” procedente de todos os idiomas. Sempre, lástima fora, dentro dese proceso de normalidade que andamos a procurar. Así mesmo, porque no caso que me ocupa, e xa tiña ganas de meterlle o dente, Indiana (Editorial Galaxia, Vigo, 2025), de Amantine Aurore Dupin, George Sand, non se deixa ver ou moi pouco nos idiomas veciños do noso.
Para o caso, e pois os libros foráneos non se traducen sós, contra do que pensan algúns currinches que fan reseñas sen ler aquilo do que falan, á tradución desta versión de “Indiana”, moi correcta e sabedora (e sabida) é de Isabel Soto. Ou sexa, que lle entre sen medo á novela desta muller afoutada, muller separada do seu home, amante, entre outros, de Chopin, o inverno aquel en Mallorca, si, ou Alfred de Musset.
Unha dona que se fixo chamar, literariamente, Xurxo (ou George), cal a chamada George Eliot (en puridade, Mary Ann Evans). Certo, Austen, Charlotte e Emily (Anne tampouco fica lonxe delas) Bronte e, por suposto, George Eliot voan moito máis alto que a Sand. Mais esta dona, “Indiana”, é de 1832, soamente posterior á gran Jane Austen, leva adiante esta novela, do máis coñecido dunha produción tan ampla como esquecida, fóra de Franza, do público.
Indiana, explicáballe a unha amiga, preguiceira diante da lectura das máis das trescentas páxinas que o libro ten, tendo como ten un argumento cheo de fedellos, cáseque un “imbroglio”, enguedella ao lector, antante do realismo nacente, por máis que cheo –para o caso– de cheirumes románticos. Mais abondaría con ese personaxe, Ralph Brown, curmán da malpocada Indiana, tan senlleiro e misterioso para darlle creto a desta historia.
Dunha fermosa dona nova, malcasada cun vellote, procedente da Illa Bourbon (hoxe Reunión) na compaña dunha criada crioula, chamada Noun. Entre ambas un mozo picaflor chamado Raymon De Ramière, provocador a dúas bandas da traxedia. Que non vou eu desvelar, mais si prometer a quen a lea emocións e unha certa intriga, seguidor dun adulterio que nunca chega ser (por máis que o badulaque de Monsieur Delmare ben teña merecido devir “cocu”, como din (ou dicían os franceses) por incidencias que o lector terá de averiguar.
Á beira do progreso da historia, George Sand, que nesta novela aparece por vez primeira con este seudónimo, introduce toda caste de descricións, xeográficas, flora e fauna de Bourbon/Reunión, por exemplo, que fan medrar o interese pola súa lectura. Iso por non falar do remate “in crescendo”, fervenza polo medio, que deixo a quen desexe entrar en libro tan sabedor.
E por non falar, tampouco, das proclamas paleofeministas da estupenda Amantine Aurore George Sand cal a que segue: “Mulleres francesas, seguro que ignoran o que é unha crioula; sen dúbida, vostedes non serían tan fáciles de convencer, pois non son vítimas de engano nin de traizón!”. Por exemplo.
